نویسنده: دکتر مهدی اصلانی | دندانپزشک زیبایی | کرج | تاریخ: پنجشنبه 27 آذر 1404 | تعداد بازدید: 668
وقتی از لمینت دندان صحبت میکنیم، بخش بزرگی از موفقیت یا شکست درمان نه به ظاهر نهایی، بلکه به «آنچه دیده نمیشود» مربوط است؛ یعنی علم مواد دندانی، فرآیند ساخت در لابراتوار دندانسازی و کیفیت ارتباط بین متریال، طراحی و تکنیک ساخت. بسیاری از بیماران تصور میکنند لمینت فقط یک پوسته نازک و سفید است، در حالی که در واقع یک محصول مهندسیشده با استانداردهای دقیق فیزیکی، شیمیایی و نوری است.
در این مقاله، لمینت دندان را نه از زاویه زیبایی ظاهری، بلکه از دید علمی بررسی میکنیم؛ اینکه چه موادی استفاده میشود، چرا برخی لمینتها سالها دوام میآورند و برخی خیلی زود دچار شکست یا تغییر رنگ میشوند، و نقش لابراتوار در تعیین کیفیت نهایی دقیقاً چیست.
پایه اصلی کیفیت لمینت سرامیکی، متریالی است که از آن ساخته میشود. سرامیکهای دندانی مدرن حاصل سالها تحقیق در حوزه بیومواد هستند و بهگونهای طراحی شدهاند که هم از نظر استحکام و هم از نظر شفافیت نوری، به مینای طبیعی دندان نزدیک باشند.
امروزه رایجترین و علمیترین متریال برای لمینت، سرامیکهای تقویتشده مانند لیتیوم دیسیلیکات هستند. این مواد به دلیل ساختار کریستالی کنترلشده، تعادل دقیقی بین مقاومت مکانیکی و زیبایی نوری ایجاد میکنند؛ چیزی که در سرامیکهای قدیمی وجود نداشت.
انتخاب متریال نامناسب، حتی اگر لمینت ظاهراً زیبا باشد، در بلندمدت منجر به ترک، لبپریدگی یا کاهش شفافیت میشود.
یکی از مهمترین شاخصهای کیفیت لمینت، نحوه عبور و بازتاب نور از آن است. در علم مواد دندانی، این ویژگی با عنوان اپتیک سرامیک شناخته میشود.
لمینت باکیفیت باید نور را بهصورت لایهای عبور دهد؛ درست شبیه مینای طبیعی. سرامیکهایی که بیشازحد مات یا بیشازحد شفاف هستند، ظاهر مصنوعی ایجاد میکنند و در نورهای مختلف، غیرطبیعی به نظر میرسند.
کنترل این ویژگی فقط با انتخاب درست متریال و تکنیک ساخت لابراتواری امکانپذیر است.
لابراتوار دندانسازی قلب فرآیند ساخت لمینت است. حتی بهترین طرح درمان، بدون لابراتوار حرفهای، به نتیجه مطلوب نمیرسد.
در لابراتوارهای پیشرفته، لمینتها با استفاده از سیستمهای CAD/CAM یا تکنیکهای لایهگذاری دستی ساخته میشوند. هر کدام از این روشها نیازمند دقت میکرونی و کنترل دقیق ضخامت، یکنواختی و ساختار داخلی سرامیک هستند.
کیفیت تجهیزات، تجربه تکنسین و رعایت پروتکلهای پخت سرامیک، مستقیماً روی دوام و زیبایی لمینت اثر میگذارد.
در بررسی علمی لمینت، مرحله پخت سرامیک اهمیت حیاتی دارد. در این مرحله، ساختار کریستالی سرامیک شکل نهایی خود را میگیرد.
اگر دمای پخت، زمان یا سیکل حرارتی بهدرستی تنظیم نشود، سرامیک یا شکننده میشود یا بیشازحد سخت و مستعد ترکهای میکروسکوپی خواهد بود.
این جزئیات ظریف، تفاوت بین لمینتی با دوام ۱۵ ساله و لمینتی با شکست زودهنگام را رقم میزند.
از نظر علمی، ضخامت لمینت باید در بازه مشخصی باشد. لمینت بیشازحد نازک، مقاومت کافی ندارد و لمینت بیشازحد ضخیم، رفتار نوری طبیعی را از بین میبرد.
کنترل ضخامت تنها با طراحی دقیق لابراتواری و هماهنگی با دندانپزشک امکانپذیر است. این موضوع یکی از دلایل اصلی تفاوت کیفیت لمینتها در کلینیکهای مختلف است.
کیفیت، همیشه حاصل تعادل است؛ نه افراط.
مطالعات علمی نشان میدهد که لمینت سرامیکی باکیفیت در صورت ساخت اصولی و نصب صحیح، میتواند بین ۱۰ تا ۱۵ سال و حتی بیشتر دوام داشته باشد.
این ماندگاری نتیجه ترکیب صحیح متریال، ساخت لابراتواری استاندارد و حفظ ساختار سرامیک در برابر نیروهای جویدن است.
لمینتهایی که زود دچار شکست میشوند، معمولاً مشکل ساختاری دارند، نه صرفاً مشکل مصرفکننده.
یکی از باورهای غلط این است که لمینتها شکنندهاند. از دید علمی، سرامیکهای مدرن در صورت پشتیبانی مناسب توسط دندان، مقاومت بالایی در برابر نیرو دارند.
ساختار داخلی سرامیک و توزیع یکنواخت نیرو، عامل اصلی این مقاومت است. ضعف در این بخش، معمولاً نتیجه طراحی یا ساخت غیراصولی است.
لمینت خوب، فقط زیبا نیست؛ مهندسیشده است.
سطح نهایی لمینت نقش مهمی در دوام و حفظ رنگ دارد. پولیش لابراتواری صحیح باعث کاهش جذب رنگدانهها و افزایش طول عمر زیبایی لمینت میشود.
سطوح زبر یا پرداختنشده، مستعد تغییر رنگ و تجمع پلاک هستند؛ موضوعی که اغلب به اشتباه به خود لمینت نسبت داده میشود.
کیفیت سطح، نتیجه دقت در جزئیات است.
برخی لمینتها بهصورت نیمهصنعتی و برخی کاملاً دستساز ساخته میشوند. لمینتهای لابراتواری باکیفیت، امکان کنترل دقیقتر رنگ، شفافیت و ساختار را فراهم میکنند.
در مقابل، محصولات آماده یا کمکیفیت، انعطاف علمی لازم برای تطابق با شرایط هر بیمار را ندارند.
در علم لمینت، شخصیسازی یک اصل است، نه یک انتخاب.
از نگاه علمی، کیفیت لمینت دندان حاصل انتخاب صحیح متریال، ساخت دقیق لابراتواری و رعایت اصول مهندسی سرامیک است. زیبایی ظاهری بدون پشتوانه علمی، دوام نخواهد داشت.
لمینتی که با علم ساخته شود، نهتنها زیباست، بلکه پایدار، مقاوم و قابل اعتماد است.
در نهایت، دوام واقعی لمینت نه در تبلیغ، بلکه در علم ساخت آن نهفته است.
کرج - مهرشهر ، بلوار ارم ، نبش خیابان افشار ، ساختمان دارا ، طبقه سوم ، واحد 16