نویسنده: گروه تولید محتوای دنتارو | تاریخ: دوشنبه 6 مرداد 1404 | تعداد بازدید: 147
تا حالا شده یه روز عادی، با یه لقمه غذا یا یه خنده محکم، متوجه بشی گوشهای از دندونت لبپر شده؟ این اتفاق معمولاً ناگهانیه، ولی پشتش دلایل زیادی میتونه باشه. توی این مقاله، قراره دقیق و کامل بدون اصطلاحات پیچیده، بررسی کنیم که چی باعث لبپری دندون میشه، چطوری میشه جلوش رو گرفت و اگه اتفاق افتاد، چکار باید کرد.
خیلی از افراد بدون اینکه بدونن، هر روز کارهایی میکنن که به دندانشون آسیب میزنه. خوردن خوراکیهایی مثل یخ، پسته با پوست، شکلاتهای خیلی سفت یا آبنباتهای جویدنی میتونه باعث وارد شدن فشار بیش از حد به ساختار دندان بشه. این فشار به مرور زمان ممکنه ترکهای ریزی ایجاد کنه که با یه ضربه ساده، دندون لبپر بشه.
بهخصوص وقتی که چند دندون درگیر جویدن یک تکه خیلی سفت باشن، خطر لبپری بیشتر میشه. برای همین پیشنهاد میشه همیشه حواست به جنس غذایی که میخوری باشه. دندون وسیلهای برای باز کردن در بطری نیست و نه برای شکستن گردو. مراقبت از سلامت دندان با همین کارهای ساده شروع میشه.
خیلی از ما بدون اینکه متوجه باشیم، شبها یا حتی وسط روز، دندونهامون رو روی هم فشار میدیم. این رفتار که بهش دندان قروچه یا براکسیسم میگن، به مرور باعث ساییدگی مینای دندان و تضعیف ساختار اون میشه. وقتی مینای محافظ از بین بره، دندون بیشتر در معرض شکستن و لبپری قرار میگیره.
یکی از نشونههای دندان قروچه، بیدار شدن با درد فک یا دندوندرد صبحگاهیست. اگه این علائم رو داری، بهتره با یه دندانپزشک مشورت کنی. ممکنه لازم باشه از نایتگارد استفاده کنی تا در خواب از دندونات محافظت بشه. این وسیله ساده میتونه از لبپری یا ترک برداشتن دندون جلوگیری کنه.
اگه قبلاً دندونی رو پر کرده باشی یا درمان ریشه (عصبکشی) انجام داده باشی، اون دندون ممکنه نسبت به دندون سالم، مقاومت کمتری داشته باشه. موادی که برای پرکردن به کار میره یا ساختار طبیعی دندون که در اثر درمان از بین رفته، ممکنه باعث بشه دندون در برابر فشارهای عادی یا حتی متوسط، لبپر بشه.
مخصوصاً اگه پرکردگیهای وسیع داری یا سالها از زمان درمان گذشته، بهتره وضعیت دندونات توسط دندانپزشک بررسی بشه. گاهی اوقات روکش یا ترمیم مجدد میتونه از آسیب بیشتر جلوگیری کنه و مانع از لبپری یا شکستگی بشه.
حتی یک ضربه ناگهانی – مثلاً زمین خوردن، تصادف یا برخورد توپ به صورت – میتونه باعث لبپری یا ترک دندون بشه. این مورد بهویژه در دندونهای جلو بیشتر دیده میشه و میتونه هم از نظر زیبایی و هم از نظر عملکردی مشکلساز بشه.
اگه در معرض ورزشهای تماسی مثل فوتبال یا بوکس هستی، استفاده از محافظ دندان (mouth guard) اهمیت زیادی داره. این ابزار ساده ولی مؤثر میتونه جلوی خیلی از آسیبهای جدی به دندان رو بگیره و از نیاز به درمانهای پیچیده جلوگیری کنه.
بعضی افراد از نظر ژنتیکی یا به خاطر مشکلات دوران کودکی، مینای دندون ضعیفی دارن. این مینا نقش مهمی در مقاومت دندان در برابر ضربه، پوسیدگی و لبپری ایفا میکنه. اگه این لایه محافظ ضعیف باشه، حتی جویدن یک غذای معمولی هم ممکنه باعث لبپری بشه.
تقویت مینای دندان با رژیم غذایی مناسب، استفاده از خمیردندانهای فلورایددار و ویزیتهای منظم دندانپزشکی میتونه در بلندمدت به محافظت از دندونات کمک کنه. همچنین در مواردی که ضعف ساختاری شدید باشه، روکشگذاری یا لمینت ممکنه پیشنهاد بشه.
برای جلوگیری از لبپری دندان، اولین قدم شناخت رفتارهاییست که ممکنه به دندون آسیب بزنن. پرهیز از جویدن مواد سفت، درمان دندان قروچه، ترمیم مناسب پرکردگیهای قدیمی، استفاده از محافظ هنگام ورزش و مراجعه منظم به دندانپزشک از مهمترین راهکارها هستند.
همیشه به یاد داشته باش که دندانها سرمایهای ارزشمندند که هم در زیبایی چهره نقش دارند و هم در کیفیت زندگی روزمره. پس مراقبت از اونها، فقط یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت هوشمندانهست.